SAĞLIK SİGORTALARI İHTİYAÇ MI LÜKS MÜ ?

Tamamlayıcı ve Özel(Bireysel) Sağlık Sigortası olarak iki ana türü bulunan Sağlık Sigortaları, bazı kişiler tarafından bir zorunluluk, bazıları içinse lüks olarak niteleniyor. “Lüks” olarak tanımlayanların bir kısmının maddi anlamda, diğer kısmının da “bana bir şey olmaz” ya da “ … Aaaa… Bunu karşılamıyor mu ??? O zaman neden yaptırayım ki !!!” anlayışı ile hareket ettiği söylenebilir. 

Konu bireylerin kendi sağlığı olmasına rağmen, bakış açısı farklıklarının kaynağı neler olabilir ? Bir başka deyişle, Sağlık Sigortaları gerçekten elzem bir ihtiyaç mıdır? 

Bu ve benzeri sorulara cevap vermeden önce CENEVRE BİRLİĞİ (Not-1) tarafından yayımlanan “SİGORTA ve UZUN ÖMÜR EKONOMİSİ: 100 YILLIK HAYATLAR ÇAĞINDA KORUMAYI YÖNETMEK” (Not-2) Raporu’nun önemli tespitlerine birlikte göz atmak faydalı olacaktır. Raporun temelini oluşturan bazı tespit ve uzun vadeli öngörüler aşağıda sıralanmıştır: 

KÜRESEL DOĞURGANLIK ORANI

1950'lerde kadın başına 5 çocuk iken günümüzde yaklaşık 2,1'e düşmüştür. 

KÜRESEL HAYAT SÜRESİ

1950'lerde 46 yıl iken günümüzde 74’e çıkmıştır. 

KÜRESEL NÜFUS ARTIŞI

Dünya nüfusunun 2070-2080 arası 10,5 milyara ulaştıktan sonra düşme trendine başlayacağı, 2100 yılında 10 milyara azalarak gerilemeye devam edeceği tahmin edilmektedir. 

AZALAN & ARTAN SORUNLAR

Hızlı nüfus artışıyla ilgili endişeler azalırken, düşen doğum oranları ve yaşlanan nüfus vb yeni sorunlar ortaya çıkmaya başlayacaktır. Rapor’da bahsedilen tespit ve öngörülerin küresel sigorta sektörüne doğrudan ve dolaylı etkilerini ise aşağıda özet şekilde sıralayabiliriz: 

✓ Sağlık Sigortaları daha önemli hale gelecektir. 

✓ Doğum Paketli Sağlık Sigortalarında daralma olacaktır. 

✓ Bireysel Emeklilik (BES) vb özel emeklilik sistemleri daha ön plana çıkacaktır. 

✓ KİŞİSELLEŞTİRİLEBİLİR Sigorta ürün/planlarına rağbet artacaktır. 

✓ Giyilebilir teknolojiler ve bu teknolojiyi kullanan cihazlar daha yaygınlaşacaktır. 

✓ Kritik Hastalıklar, Ferdi Kaza ve Seyahat Sigortaları daha önemli hale gelecektir. 

✓ Karavan, Tiny House vb bireysel mobilite ve minimal hayat tarzına yönelik sigorta ürünlerinde artış yaşanacaktır. 

✓ Kreş, Ana Okulundan daha çok Yaşlı Bakım Merkezlerine ihtiyaç olacaktır. Bu merkezlerde çalışan ve yaşayanlar ile tesislere yönelik özel ürünler geliştirilmesine ihtiyaç olacaktır. 

Tüm bu veri ve tespitlerin ışığında, Sağlık Sigortalarının aile ya da bireysel bütçede ilk tasarruf edilecek “lüks” bir ihtiyaç değil, tam aksine, neden önemli ve zaruri olduğu konusu biraz daha anlaşılır hale gelmektedir. 

Türkiye bakımından konuyu ele aldığımızda ise küresel etkilere ilave olarak yerel gerçeklikler sonucu da Sağlık Sisteminin bireyleri Sağlık Sigortalarına yönlendirdiği görülmektedir: 

✓ Daha deneyimli doktorlar Kamu Hastaneleri yerine, çalışma ortamı ve şartları görece daha iyi olan Özel Hastaneleri tercih etmektedir. 

✓ Artan hekim ihtiyacını karşılamak üzere açılan Tıp Fakültelerinin “Eğitim ve Araştırma Hastanesi” olarak da görev yapan Şehir Hastaneleri ile Üniversite Hastanelerindeki hekimlerinin çoğunluğunun “Asistan” olması, Öğretim Üyesi hekimlere ilave ücret ödeyerek erişilebilmesi, tek bir hastayı birden fazla hekimin takip etmesi sonucu, sağlık hizmetlerindeki kalite ve verimin düşmesi, 

✓ Nitelikli ve tecrübeli hekimlerin çalışma şartları ve mesleki saygınlığı ya da araştırma imkanları daha iyi olarak gelişmiş ve demokratik ülkelerde çalışmayı tercih etmesi, 

✓ Hekimler başta olmak üzere, hemşire ve hasta bakıcı insan gücünün, daha iyi çalışma şartları ve saygınlık beklentisiyle, yurtdışına yönelen “Sağlık Çalışanı Göçü”, 

✓ Askeri Hastanelerin kapanması sonucu bu hastanelerde çalışan nitelikli hekimlerin özel hastanelerde çalışmayı tercih etmesi, 

✓ Askeri hastanelerin görevlerini üstlenen kamu hastanelerindeki hekimlerin maruz kaldığı tavassut, 

✓ Özel Hastanelerden alınan sağlık hizmetlerinin Sağlık Sigortaları ile daha ulaşılabilir hale gelmesi, 

✓ Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden istenen gün / saatte uygun randevu bulunamaması, 

✓ Kamu hastanelerindeki ultrason, MR vb modern görüntüleme ve tetkik cihazlarının hizmet alımı yoluyla kiralanması, bunun da çoğunlukla kâr amacıyla daha çok hasta bakılması sonucunu doğurması nedeniyle, standart görüntüleme sürelerinden daha az ve daha düşük kalite/çözünürlükteki sonuçların hasta ve/veya hekimleri tatmin etmemesi, 

✓ Kamu hastanelerindeki ultrason, MR vb modern görüntüleme ve tetkik cihazları randevuları ile Fizik Tedavi & Rehabilitasyon tedavilerinin haftalar/aylar sonraya planlanması. 

Yukarıda özet olarak sunulan ana nedenlerin bir sonucu olarak, daha kaliteli sağlık hizmeti almak isteyen bireyler için Özel Sağlık Sigortalarının giderek daha da zaruri bir ihtiyaç haline geldiği ve bu talebin her geçen yıl daha da artacağını söylemek bir kehanet olmayacaktır. 

Bu sorunun çözümü ise nitelikli insan gücünün kıymetini bilmek ve bu alana daha çok yatırım yapmaktan geçmektedir. “Yazılım” (Sofware) ve “Donanım” (Hardware), en küçüğünden en büyüğüne kadar her kurum, şirket ve devlet için son derece kritik yeteneklerdir. Ancak bunlardan çok ama çok daha önemlisi Nitelikli İnsan Gücü” (Humanware)’dür. 

Nitelikli Sağlık Sektörü İnsan Gücü’nün kamu hastanelerinde homojen olarak istihdam edilmesi kısa ve orta vadede mümkün olamayacağından, nitelikli sağlık hizmeti almak isteyen bireyler için Sağlık Sigortalarının bir ihtiyaç olarak görülmeye devam edeceği de son derece anlaşılabilir bir durumdur. Sağlık Sigortalı ve sağlıklı bir bireylerden oluşan bir toplum temennisiyle … .

Not-1:1973 yılında kurulan Cenevre Birliği, sigorta şirketlerinin tek uluslararası birliğidir; üyeleri sigorta ve reasürans şirketlerinin CEO'larıdır. Küresel sigorta sektörünün düşünce kuruluşu olarak Cenevre Birliği, üyeleri ve şirketleri, akademik kurumlar ve çok taraflı kuruluşlarla iş birliği içinde titiz araştırmalar yürütmektedir.

Not-2: Cenevre Birliği’nin Insurance and the Longevity Economy: Navigating protection in the era of 100-year lives (February 2025)