Trafik kazasına uğramış vatandaşların kişisel verilerine ulaşmak için hukuksuz yöntemler kullanan hasar takip şirketleri ve bazı hukuk büroları, Türkiye’nin veri koruma mekanizmalarının dikkatini çekti. Kişisel verileri usulsüzce temin edenlerin, 4 yıla kadar hapis cezasıyla karşılaşabileceği belirtilirken, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), tazminat hesaplamalarında standartları belirlemek için çalışmalarını hızlandırdı.
Trafik Kazası Mağdurlarının Verileri Güvenlik Tehdidi Altında
Son günlerde yaşanan trafik kazalarının ardından, mağdurların telefon numaraları, kaza raporları ve hastane kayıtları gibi kişisel verilerinin, olaydan sadece bir saat sonra üçüncü şahıslar tarafından ele geçirildiği yönünde artan şikayetler gözlemleniyor. Bu verilerin, 112 acil çağrı merkezleri, hastane sistemleri, emniyet teşkilatları veya otomobil servislerinden izinsiz yollarla elde edildiği belirlenmiştir. Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak nasıl kullanıldığı, tüketici hakları ve veri gizliliği açısından büyük bir sorun teşkil ediyor. Ayrıca, bu tür veri sızıntıları hem bireyleri mağdur etmekte hem de sigorta maliyetlerinin artmasına yol açarak sektördeki adaletsiz rekabete sebep olmaktadır.
Adli Soruşturmalar ve Cezai Yaptırımlar Geliyor
İçişleri Bakanlığı, kendi verilerini gözetime alan önlemleri artırmak adına 81 il valiliğine yazı göndererek, bu tür veri sızıntılarına sebebiyet veren kamu görevlileri ile diğer aracı kuruluşlar hakkında kapsamlı adli soruşturmaların yapılacağını bildirdi. Trafik kazaları sonrasında elde edilen kişisel bilgilerin hukuka aykırı bir şekilde ticari kazanç için kullanılması, kişisel gizliliği tehdit etmenin yanı sıra adil ticaret ilkelerini de ihlal ediyor. Sigorta şirketlerine yüksek hasar maliyeti yaratılması, trafik sigortası ve kasko primlerini artırıyor, bu da sigorta sahiplerinin haklarının gasp edilmesine neden oluyor. Bu tür durumlar, mahkeme süreçlerini de olumsuz yönde etkileyerek adalet sistemini yoğun bir trafiğe sürüklüyor.
Kişisel Verilerin Korunmasında Ciddi Yaptırımlar
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), yaptığı son denetimler sonucunda, bir hasar danışmanlık firmasının bir mağdurun verilerini yasadışı olarak elde etmesi nedeniyle 300 bin TL idari para cezası kesmiş durumda. Türk Ceza Kanunu'nun 136. maddesi, kişisel verilerin izinsiz olarak edinilmesi veya paylaşılması haline 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Bu konuda halkı bilinçlendirmek isteyen uzmanlar, vekaletname gibi belgelerin kötü amaçlarla kullanıldığı konusunda halka uyarılarda bulunuyor. Özellikle bu belgeleri alan dolandırıcıların, sigorta tazminatını alarak mağdurlara düşük bir miktar ödemesi ya da tamamen ortadan kaybolması, önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.
SEDDK'nın Yeni Standartlaştırma Çalışmaları
Veri ihlalleri ve suistimallerinin en büyük sebebi olarak görülen belirsiz tazminat tutarlarının sona ermesi amacıyla, SEDDK kapsamlı bir reform süreci başlattı. Yeni girişimi ile tazminat hesaplamalarının belirli standartlara oturtulması bekleniyor. Bu bağlamda, hazırlanan rehber ve yönetmeliklerle, hesaplamaların daha şeffaf bir hale getirilmesi hedefleniyor. Sigorta mağdurları, karmaşık yasal süreçlere ya da haksız yere komisyon talep eden aracıların yardımlarına ihtiyaç duymadan, tazminatlarını daha şeffaf bir sistem üzerinden alabilecekler.
Uzmanlardan Vatandaşlara Öneriler
TÜKONFED Sigorta Komisyon Başkanı Turusan Bağcı, bu noktada vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu. Hiçbir resmi kuruluştan kaza sonrası arama alarak vekalet talep edilmediğini vurgulayan Bağcı, bu tür dolandırıcılara karşı dikkatli olunması gerektiğini ifade etti. Sahte sağlık raporları ve yanıltıcı beyanlarla sistemin kötüye kullanıldığını belirten Bağcı, vatandaşların kendi sigorta şirketleriyle ya da güvenilir avukatları ile doğrudan iletişime geçmeleri gerektiğinin altını çizdi. Bu şekilde, aracıların alacakları komisyonlardan kurtularak, tazminatlarının tamamını alabilecekler. Uzmanlar, sahte tazminat tekliflerine karşı çıkan bireylerin bu numaraları KVKK’ya bildirmelerini öneriyor.
