İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yönlendirmesiyle oluşturulan 2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı, motosiklet kazalarının azaltılması, denetimlerin geliştirilmesi ve güvenli sürüş kültürünün benimsenmesini hedefliyor.
Türkiye'de Motosiklet Kullanımının Artışı
Son yıllarda Türkiye'de motosiklet kullanımında kayda değer bir yükseliş gözlemleniyor. İçişleri Bakanlığı tarafından edinilen verilere göre, motosikletler 2019 yılında toplam taşıt sayısının yüzde 14.1'ini oluşturmaktaydı. Ancak, 2026 itibarıyla bu oranın yüzde 21.3'e çıkarak 7,3 milyon motosiklet sayısına ulaşması bekleniyor. Ülke genelinde 34,7 milyon taşıt olduğunu dikkate aldığımızda, motosikletlerin taşıtlar içerisindeki artışı oldukça dikkat çekici. 2023 yılının başından bu yana, yani 1 Ocak-8 Temmuz tarihleri arasında, Türkiye'de 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazası meydana geldi. Bu kazaların 69 bin 131'inin motosikletlerin dahil olduğu kazalar olduğu belirlenmiştir. Bu verilere dayanarak alınan tedbirler ve uygulamalar daha da aciliyet kazanmış durumda.
Denetimlerin Güçlendirilmesi ve Farkındalık Çalışmaları
Bakan Çiftçi'nin talimatıyla hazırlanan Motosiklet Denetimleri Eylem Planı, motosiklet kazalarının önlenmesine yönelik stratejileri içeriyor. Plan, yasal düzenlemelerin uygulanması ve denetim etkinliğinin artırılmasına yönelik 1 ana amaç, 4 hedef ve 34 performans göstergesinden oluşuyor. Bu çerçevede, motosiklet sürücülerinin trafikte daha görünür hale gelmesi ve toplumda bu konuda daha fazla farkındalık oluşturulması hedefleniyor. Eylem planının uygulanmasına, 25 farklı kamu ve özel sektörden paydaş kurum katılacak. Bu sayede iş birliğinin artırılması ve multidisipliner bir yaklaşımın benimsenmesi amaçlanıyor.
Motosiklet Sürücüleri için Güvenli Bekleme Alanları
Eylem planının önemli bileşenlerinden biri, motosiklet ve motorlu bisiklet kullanıcılarının kavşaklarda daha iyi görünmelerini sağlamaktır. Özellikle yoğun trafik olan alanlarda, motosikletlerin diğer araçlar tarafından fark edilmesini kolaylaştırmak için motosiklet sürücüleri için özel bekleme alanları oluşturulması çalışmaları yapılacak. Bu alanlar, trafik ışıklarında diğer taşıtlardan önce konumlanarak motosiklet sürücülerinin daha güvenli bir şekilde hareket etmelerini sağlayacak. Araştırmalar sonucunda elde edilen veriler ışığında uygulamaya dönük bir rehber hazırlanarak, takip eden süreçte uygulanması sağlanacak.
Kontrollü Şerit Paylaşımı Uygulaması
Şehir içi trafik akışında motosikletlerin, duraklama ya da düşük hızla giden araçların arasında kontrollü bir şekilde ilerleyebilmesi için şerit paylaşımı uygulaması üzerinde çalışmalar yapılacaktır. Bu uygulamanın ne denli etkili olabileceği, trafik güvenliği ve motosiklet kullanıcılarının maruz kalabileceği risklerin değerlendirilmesiyle ortaya konulacak. Belirlenen pilot illerde bu uygulama test edilecek ve sonuçları dikkate alınarak geliştirmelere gidilecektir. Ayrıca, gece ve az görüş koşullarında motosiklet sürücülerinin ve yolcularının daha iyi görünmesini sağlamak için yansıtıcı ekipmanların kullanımı teşvik edilecektir. Bilgilendirme faaliyetleri ile bu konudaki farkındalık artırılacaktır.
Güvenli Olmayan Modifikasyonlarla Mücadele
Eylem planı kapsamında, motorsiklet ve motorlu bisikletlerin mevzuata aykırı şekilde modifiye edilerek motor güçlerinin artırılmasının önüne geçilmesi amacıyla çeşitli çalışmalar yürütülecek. Güvenli olmayan değişikliklerin engellenmesi, motorlu araçların üretim standartlarının korunması açısından hayati öneme sahip. Bu nedenle sürücülere, ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) gibi güvenlik sistemlerinin kazaların ve can kayıplarının azaltılmasındaki rolü anlatılacak. Ayrıca, sürücülerin güvenli teknolojilere sahip motosikletleri tercih etmeleri adına farkındalık artırma çalışmaları gerçekleştirilecek.
Denetim Faaliyetlerinin Güçlendirilmesi
Eylem planı dahilinde motosiklet kullanıcılarının trafik kurallarına uyumunun artırılması ve ihlallerin azaltılması amacıyla denetimlerin kapsamı genişletilecek. Elektronik denetleme sistemleri ve diğer teknolojik imkanlar kullanılarak gerçekleştirilecek olan denetimlere yalnızca trafik birimleri değil, resmi ve sivil diğer birimler de katılacak. Bu sayede potansiyel tehlikeler, koruyucu ekipman kullanımı ve mevzuata aykırı tüm uygulamalar daha etkin bir şekilde tespit edilebilecek. Elde edilen veriler ve sonuçlarla, motosiklet kullanıcılarının güvenliği artırılacak.
Eğitim ve Bilinçlendirme Faaliyetleri
Motosiklet ve motorlu bisiklet kullanıcılarına yönelik güvenli sürüş eğitim programları hazırlanacak. İlk ve ortaöğretim okulları ile üniversitelerde, öğrencilere yönelik farkındalık etkinlikleri düzenlenecek. Hedef gruplara göre motosiklet sürücülerine ikna edici eğitim programları uygulanacak. Kamu spotları, broşürler ve afişler gibi tanıtım materyalleri ile güvenli sürüş kültürünün yaygınlaştırılması amaçlanacak. Bu bilinçlendirme çalışmaları sayesinde, motosiklet kazalarının azaltılması ve toplumda güvenli sürüş alışkanlıklarının pekiştirilmesi hedeflenmektedir.
