1. Bisiklet, Elektrikli Bisiklet ve Scooter Kullanımında Ehliyet Şartı
Bisiklet
Türkiye’de klasik bisiklet kullanmak için herhangi bir ehliyet şartı yoktur.
Trafikte “araç” olarak kabul edilir, ancak motorlu araç kategorisine girmez.
Bisiklet sürücüleri Karayolları Trafik Kanunu’nun genel kurallarına uymak zorundadır.
Elektrikli Bisiklet (E-Bike)
Elektrikli bisikletlerde ehliyet şartı motor gücüne göre değişiyor:
Ehliyet gerektirmeyen E-Bike türü:
Motor gücü 250 wattı geçmeyen,
Hızı 25 km/saat ile sınırlandırılmış,
Pedal destekli modeller.
Bu araçlar mevzuatta “motorlu bisiklet” sayılmadığı için ehliyetsiz kullanılabilir.
Ehliyet gerektiren elektrikli bisiklet türleri:
Motor gücü 250 watt üzeri olanlar,
Pedal desteği olmayan tam elektrikli modeller,
Maksimum hızı 25 km/s üzeri olanlar.
Bu tip elektrikli bisikletler moped kategorisine girdiğinden:
M sınıfı ehliyet veya üzeri bir ehliyet gereklidir.
Elektrikli Scooter (E-Scooter) ve Martı Kullanımı
2021’de yayımlanan Elektrikli Scooter Yönetmeliği ile kurallar netleşti.
Ehliyet zorunluluğu yok.
Ancak:
Kullanıcılar 16 yaşından büyük olmalıdır.
Hız sınırı 25 km/saattir.
Karayollarında, otoyollarda ve şehirlerarası yollarda kullanmak yasaktır.
Kask takmak zorunlu olmasa da şiddetle önerilmektedir.
Martı ve benzeri paylaşımlı e-scooter hizmetleri de aynı kurallara tabidir.
2. Bu Araçların Trafikteki Hukuki Durumu
Bisiklet
Bisiklet, KTK’da “taşıt” olarak kabul edilir ancak motorlu araç değildir.
Bisikletler için özel bisiklet yolları önceliklidir.
Motosiklet, otomobil vb. araçlarla aynı şeritte gitmesi yasaklanabilir.
Elektrikli Bisiklet
250 watt üzeri modeller moped statüsündedir.
Bu nedenle trafik sigortası, ruhsat ve plaka zorunlulukları devreye girer (aşağıda detaylandırıldı).
Elektrikli Scooter (Martı dahil)
Motorlu araç sayılmadığı için ruhsat ve plaka zorunlu değildir.
Trafikte “mikro mobilite aracı” olarak sınıflandırılır.
Paylaşımlı scooter şirketleri için işletme lisansı zorunludur.
3. sigorta zorunlu mu?
Bu araçların büyük çoğunluğunda herhangi bir zorunlu sigorta bulunmamaktadır. Türlerine göre inceleyelim:
Bisiklet
Zorunlu trafik sigortası yok.
Kaza sonrası üçüncü kişilere verilen zararlar tamamen sürücünün sorumluluğundadır.
Elektrikli Bisiklet
250 watt altı pedalli e-bike:
Motorlu araç sayılmadığı için zorunlu trafik sigortası yok.
250 watt üzeri E-Bike / Moped statüsündeki modeller:
Zorunlu trafik sigortası yapılması gerekir.
Ruhsat ve plaka zorunludur.
Kask takmak yasal yükümlülüktür.
E-Scooter / Martı
Zorunlu trafik sigortası yok.
Ruhsat-plaka gerekmez.
İşletmeci şirketler (Martı, BinBin vb.) yalnızca sorumluluk sigortası kapsamında teminat sunabilir.
4. Bu Araçları Kullananlar Hangi Poliçeleri Yaptırabilir?
Zorunlu sigorta bulunmasa da sürücüler ve operatörler için çeşitli isteğe bağlı sigorta çözümleri bulunuyor. Özellikle kazaların artmasıyla sigorta şirketleri mikro mobiliteye özel ürünler geliştirmeye başladı.
1. Kişisel Sorumluluk Sigortası
E-scooter veya bisiklet kullanırken üçüncü kişilere verebileceğiniz zararları karşılar.
Maddi zararlar + bedeni zararlar teminat kapsamına alınabilir.
Günümüz koşullarında en önemli poliçedir.
2. Ferdi Kaza Sigortası
Sürücünün yaralanma, sakatlanma veya vefat risklerini teminat altına alır.
Scooter ve bisiklet kullanıcıları için uygun primli ürünler bulunuyor.
3. Mikro Mobilite Sigortası
Scooter, e-bike ve bisiklet kullanıcıları için geliştirilmiş özel paketlerdir.
Kapsam şunları içerebilir:
Kişisel sorumluluk
Ferdi kaza
Cihazın çalınması (kendi scooter’ı olanlar için)
Hukuksal koruma
4. Ev Eşyası / Konut Sigortası İçinde Bisiklet ve Scooter Teminatı
Bazı şirketler konut sigortası içinde bisiklet ve e-scooter çalınmasına karşı teminat verir.
5. Kasko (Elektrikli Bisiklet için)
250 watt üzeri moped statüsündeki elektrikli bisikletler için “motosiklet kaskosu” yapılabilir.
6. Paylaşımlı Scooter Şirketlerinin Sigortaları
Martı, BinBin vb. platformlar kendi müşterilerine şu teminatları sunabilir:
Çarpma/çarpışma sonucu üçüncü kişilere verilen zararlar
Kullanıcı hatası kaynaklı durumlar için belirli limitlerde sorumluluk
Ancak bu teminatlar sınırlıdır; sürücü ekstra poliçe yaptırabilir.
5. Türkiye’de Mikro Mobilite ve Sigorta Sektörü: Artan İhtiyaç
Şehir içi ulaşımda mikro mobilite araçlarının kullanımının artması, sigorta taleplerini de yükseltiyor. Özellikle scooter kazalarında yaşanan artış, sektörün bu alanda özel ürünler geliştirmesine yol açtı. Hem bireysel kullanıcılar hem de paylaşımlı scooter şirketleri için sorumluluk teminatları giderek önem kazanıyor.
6.KALİFORNİYA ÖRNEĞİ
Amerika'da Sigorta Ve Hukuk alanında çalışmalar yapan JDSUPRA Kaliforniya eyaletine ilişkin detaylı bir araştırma makalesi yayımladı.
‘’Araştırmaya göre, Amerika Birleşik Devletleri genelindeki elektrikli bisiklet perakendecilerinin 2025 yılı sonuna kadar 1,58 milyon adet satması ve tahmini 2,17 milyar dolar gelir elde etmesi bekleniyor. Daha yıl boyu açık hava iklimine ve ülkenin en büyük nüfuslarından birine (tahmini 39,5 milyon sakin) sahip olan Kaliforniya, elektrikli bisikletleri birincil veya eğlence amaçlı ulaşım aracı olarak kullanma yönündeki bu büyüyen eğilimin büyük bir bölümünü paylaşıyor.''
‘’Genel olarak, elektrikli bisiklet kazaları daha fazla sakatlığa ve hayati tehlikeye yol açan yaralanmalara neden oluyor. Ulusal düzeydeki doktorlar ve araştırmacılar, her eyalette e-bisiklet kazalarından kaynaklanan hastane ziyaretlerinde, e-bisiklet satışlarına kıyasla %350'den fazla bir artış olduğunu keşfetti. Kaliforniya'da, Marin Sağlık Merkezi'ndeki personel, belirli bir zaman diliminde bölgelerindeki e-bisiklet kazalarından sonra ölüm oranının, bisiklet kazalarından sonraki orandan 37 kat daha yüksek olduğunu buldu.''
‘’Birincil Sorumluluk ve Sigorta Konuları
Kaliforniya yasama organları, elektrikli bisikleti 750 watt'tan daha düşük bir motora ve tamamen işlevsel pedallara sahip olarak tanımlamaktadır. Bir e-bisikletin birincil amacı, sürekli hız desteği sağlamaktır. E-bisikletler üç kategoriye ve hız sınırına ayrılır. Sınıf 1 ve Sınıf 2 bisikletler, 20 mph hıza ulaştıktan sonra motorlu desteği durduracak şekilde tasarlanmıştır. Sınıf 3 ise 28 mph hıza ulaştıktan sonra pedallamaya geçer.''
‘’Kaliforniya'da elektrikli bisiklet kullananların, motorlu araç sürücüleri için oluşturulmuş tüm yol kurallarına tam olarak uymaları gerekmez. Plaka, ehliyet, tescil veya sigortaya sahip olmaları gerekmez. Bununla birlikte, Sınıf 3 sürücülerinin en az 16 yaşında olmaları, asla yolcu taşımamaları, yalnızca yetkili yolları kullanmaları ve güvenlik kaskı takmaları gerekir. Yasak işareti bulunan bir yolda veya otoyolda hiçbir e-bisiklete izin verilmez. Bir sürücü güçlü bir Sınıf 3 bisiklet kullanıyorsa, bisiklet yolunda veya başka bir patikada kullanamaz.''
‘’Sürücüler, özellikle standart pedal çevirmeli bisiklet sürücüleri için tasarlanmış kurallara uymadıkları takdirde, kazaya ve insanlara veya mülke zarar veren herhangi bir eylemden dolayı hukuki ce cezai müeyyidelere tabi tutulabilirler''
Yazının Tamamı İçin: https://www.jdsupra.com/legalnews/e-bike-accidents-in-california-cities-2539562/
