Sayıştay Başkanlığı, 2025 yılı denetim raporlarında üniversite hastanelerinde uygulanan tıbbi malpraktis sigortasıyla ilgili iki önemli sorunu gündeme getirdi. 1219 sayılı Kanun'a göre, kamu sağlık hizmetlerinde görevli doktorlar, diş hekimleri ve uzman hekimler, malpraktis nedeniyle oluşabilecek zararları kapsayan sigorta yaptırma yükümlülüğü taşımaktadır. Bu sigorta, hem hekimler tarafından hem de döner sermaye aracılığıyla finanse edilmektedir. Hekimlerin, primlerin yarısını ödeyerek sigorta yaptırmaları gerekmekte ve bu yükümlülüğe uymayanlar için idari para cezası uygulanmaktadır.
Sigorta Yükümlülüğünün İhlali
2025 yılı için sigorta yaptırmayan hekimler için belirlenen ceza miktarı 120.567,72 TL olarak öngörülmektedir. Sayıştay, gerçekleştirdiği incelemelerde, 17 üniversitede bu sigorta yükümlülüğünün neredeyse tamamen göz ardı edildiğini ortaya çıkarmıştır. Bu durum, sağlık sistemi içinde ciddi bir giderlenmeye sebep olabilmektedir. Sigorta işlemleri yerine getirilmediğinde, hastaneler aleyhine açılan malpraktis davalarında ödenecek tazminatlar hastanelerin bütçesinden karşılanmakta, bu da mali dengeleri bozma riskini artırmaktadır. Ödenen tazminatların geri alınabilmesi için hekimin sigortalı olması ve olayın sigorta şirketine ihbar edilmesi gerekmektedir.
Tazminat Sorunları ve Sonuçları
Malpraktis davalarında, tazminat ödemelerinin sigorta şirketlerinden tahsil edilememesi, sağlık kurumlarını ciddi bir maddi yük altında bırakmaktadır. Malpraktis davası açıldığında, hastane tarafından hekim için ödemenin yapılması durumunda, bunun geri alınabilmesi hekimdeki kusur oranına bağlı olmaktadır. Hekimin kasten görevi kötüye kullandığına dair kesinleşmiş bir ceza mahkemesi kararı olmadan, tazminatların geri alınması mümkün olmamaktadır. Hastane aleyhine açılan davalarda, sigortasız hekimlerin ortaya çıkardığı bu durum, kurumların bütçelerini haksız yere zorlamaktadır. Özellikle Kahramanmaraş Sütçü İmam ve Çukurova üniversiteleri gibi örnekler, bu sorunun ciddiyetini gözler önüne sermektedir.
Uygulamadaki İhlaller ve İstatistikler
Sayıştay'ın raporlarına göre, birçok üniversite hastanesinde sigortasız doktor oranı oldukça yüksektir. Örneğin Gaziantep'te, hastane çalışanlarının %92'sinin sigortasız olduğu tespit edilmiştir. Hatay'da ise 575 çalışandan 530'u sigortasızdır. Hacettepe'de 991 hekim poliçe ibraz edememiştir. Benzer şekilde, birçok diğer üniversitede benzer sonuçlarla karşılaşılmıştır. Sayılar, toplamda en az 4.886 sağlık çalışanının ya sigortası olmadığını ya da kuruma bildirmediğini göstermektedir. Böyle bir durum, sadece hukuki ceza değil, aynı zamanda sağlık sisteminin işleyişine büyük zarar verecek bir ihmal olarak değerlendirilmektedir.
Sigorta Yükümlülüğünün Sağlık Çalışanları Üzerindeki Etkisi
Sayıştay, sigortasızlığın sadece kamu sağlık hizmetleri için değil, aynı zamanda hekimler için de büyük riskler taşıdığını vurgulamaktadır. Zira hekimler, karşılaşabilecekleri idari para cezalarının yanı sıra, malpraktis davalarından doğabilecek tazminatlarda da zor durumda kalabilirler. Bu nedenle, sigorta yaptırmalarının hem kendi sağlıkları açısından hem de kamuya karşı yükümlülükleri bakımından son derece önemlidir. Ayrıca, hastaneler tarafından zorunlu sigorta kapsamına alınmayan sağlık meslek mensuplarının, bu durumda meydana gelebilecek zararların bedelini ödemekle yükümlü olabileceği de raporlarda belirtilmektedir.
Üniversitelerin Çabaları ve Önlemleri
Üniversitelerin çoğunluğunun, hekimleri sigortalarını yaptırmaları konusunda düzenli olarak bilgilendirdiği belirtilse de, bazı hekimlerin bunu yerine getirmediği tespit edilmiştir. Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi, hekimlerine sigorta poliçesi teslim etmeleri durumunda prim tutarlarının yarısının geri iade edileceğini duyurmuştur. Çukurova Üniversitesi ise, yasal zorunluluk olan sigorta için hekimleri bir yıllık dönemler ile yaptırmaya teşvik edici tedbirler alacaklarını bildirmiştir. Ancak, hala sigortasız kalan birçok sağlık çalışanı bulunmaktadır ve bu durum, acil önlemler alınmadığı takdirde daha da kötüleşebilir.
